Winter is coming… Nee, wees niet bang: geen white walkers of andere enge GoT monsters hier. Wij gaan ons hier juist voorbereiden op de meest knusse winter ooit, help jij mee?
Welkom in de wereld van Creature Comforts! In dit spel help jij de bosdieren het meeste knusse holletje te creëren voor de aanstaande strenge winter. Je verzamelt de handigste goederen om vervolgens de fijnste voorwerpen voor jouw huisje te verzamelen: lekker de winter doorbrengen in die heerlijke schommelstoel, onder een dekentje met een kop thee en een bordspel. Mag ik ook de winter doorbrengen in dit holletje?!
Lees gauw mee hoe dit gezellige spel in zijn werk gaat:

Algemene Informatie
Soort spel: Familiespel
Aantal spelers: 1-5
Speelduur: 45 min.
Leeftijd vanaf: 8 jaar
Uitgever: Kids Table BG / Happy Meeple Games
Spelauteur: Roberta Taylor
Spelillustrator: Shawna J.C. Tenney
Verkooplinks:
Creature Comforts | Bordspellen | De Spelletjes Vrienden
Creature Comforts – Bereid je voor op de Winter met Gezelligheid en Strategie (spellenvariant.nl)
Creature Comforts – Spelhuis
Wat zit er in de doos?


- 1 spelbord
- 15 reizigerskaarten
- 16 valleikaarten
- 72 comfortkaarten
- 34 verbeteringskaarten
- 4 verbeteringstokens
- 5 thuisborden (spelersborden)
- 20 familieleden (werkers)
- 20 huisjes
- 20 munten
- 21 ervaringsfiches
- 20 verhalen
- 114 goederenfiches
- 4 dorpsdobbelstenen
- 10 familiedobbelstenen
- 12 vermenigvuldigingsfiches
- 1 rivierdraaischijf
- 1 heuveltoptegel
Let op: in deze review zie je de versie met de houten fiches. In de reguliere versie vind je tegenwoordig kartonnen fiches. De houten fiches kun je wel als extra upgrade erbij kopen. De werkers en huisjes zijn wel altijd in houten uitvoering.










Speluitleg
Waar gaat het spel over:
In dit spel ga jij de bosdieren helpen om hun huisjes zo knus en gezellig mogelijk te maken voor de lange winter. Dit doe je door in de weide, in het bos en in het dorp diverse goederen te verzamelen. De goederen kunnen vervolgens ingeruild worden voor fijne voorwerpen die het huisje gezellig maken en een heerlijke voorraad voedsel op te bouwen.
De bosdieren zullen jouw inzet zeer waarderen!
Doel van het spel:
Het behalen van de meeste overwinningspunten.
Setup:
- Leg het spelbord op tafel, plaats de rivierdraaischijf in een willekeurige positie op zijn plaats en leg de heuveltop op de daarvoor bestemde plek.
- Maak twee gedekte stapels met de valleikaarten: Je kunt zelf kiezen of je voor de korte of langere variant van dit spel gaat. Standaard zijn er drie lentekaarten, drie zomerkaarten en twee herfstkaarten (van zowel de weide- als de boskaarten). Dit is de langere versie van het spel. Wil je voor de korte variant gaan, dan verwijder je willekeurig zowel van de weide als van het bos één lentekaart en één zomerkaart.
- Leg de goederen per type (hout, steen, graan, paddenstoelen, garen en fruit) als voorraad naast het spelbord. Doe dit ook met de munten, verhalen en ervaringsfiches (dit zijn geen goederen en kunnen dan ook niet gebruikt worden als goederen gedurende het spel).
- Schud de comfortkaarten en leg deze in een gedekte stapel op het bord. Leg er vier open op de daarvoor bestemde plaatsen in het ‘uilennest’.
- Schud de verbeteringskaarten en leg deze in een gedekte stapel naast het bord. Leg vijf kaarten hiervan open op de bestemde plekken naast de ladder. De kruiwagen- en almanaktokens worden boven de gedekte stapel bovenaan de ladder gelegd.
- Schud de reizigerskaarten en leg deze in een gedekte stapel in de herberg.
- Bepaal wie als startspeler, ook wel de vroege vogel genoemd, begint. Geef die speler het vroege vogel token (worm) en de vier dorpsdobbelstenen. De volgende spelers ontvangen een munt, kijk hiervoor in de handleiding voor het exacte aantal munten bij betreffende aantal spelers.
- Kies jouw familie, neem het thuisbord (spelersbord), vier familieleden (werkers), vier huisjes en twee familiedobbelstenen in de betreffende kleur.
- Plaats de huisjes op de daarvoor bestemde plaatsen op het spelersbord.
- Trek drie comfortkaarten van de trekstapel en houd er hiervan twee gedekt op hand. De derde kaart gaat op de gemeenschappelijke aflegstapel naast de trekstapel.
Locaties op het spelbord:

De Vallei: een reeks van vier locaties die elke maand veranderen: twee keer bos en twee keer weide. Onder elke valleilocatie zie je welke dobbelstenen je nodig hebt om de locatie met succes te bezoeken en goederen te verzamelen.

Rivier: De rivier heeft drie locaties waar je steen en munten uit de voorraad kunt verzamelen. Afhankelijk van de stand van de rivierdraaischijf kun je zien welke dobbelstenen er nodig zijn om de goederen te verzamelen.

Uilennest: Hier kun je nieuwe comfortkaarten op hand nemen (het op hand nemen van comfortkaarten is noodzakelijk voordat je de comfortgoederen kunt maken). Je kunt kiezen uit twee opties: het op hand nemen van een van de open kaarten, of het pakken van de gedekte stapel. Zet hiervoor je werker in de locatie van jouw keuze en besteed de dobbelstenen om de actie uit te voeren. Wanneer de comfortkaarten op zijn, mag je de aflegstapel schudden en een nieuwe gedekte trekstapel hiervan maken.

Werkplaats: Hier plaats je een dobbelsteen om een verbetering te bouwen voor jouw familie. De waarde van jouw dobbelsteen bepaalt hoe hoog er op de werkplaatsladder geklommen mag worden en dus het bereik van de te bouwen verbetering. De verbetering dient direct betaald te worden met goederen en vervolgens schuiven de andere verbeteringen door naar beneden. De verbeteringen worden vervolgens weer aangevuld vanuit de trekstapel. Let op: je mag nooit twee dezelfde verbeteringen bouwen en bij sommige verbeteringen verkrijg je een almanak- of kruiwagentoken die je op jouw spelersbord plaatst.

Herberg: Elke maand verblijft er een nieuwe reiziger in de herberg. Wanneer je een familielid naar de herberg stuurt, bepaalt de dobbelsteen die je legt welk voordeel je krijgt uit de mogelijkheden op de reizigerskaart. Daarnaast heeft iedere reiziger een speciale optie die voor, tijdens of na de maand mag worden gebruikt/uitgevoerd.
Open plekken: deze kunnen gebouwd worden door verbeteringen te bouwen. Je kunt geen familieleden naar open plekken sturen tijdens de plaatsingsfase, maar wel tijdens je beurt beschikbare familiedobbelstenen op de open plekken leggen (niet meer dan 1 dobbelsteen per open plek). Onderaan de kaart staat beschreven hoe de open plek geactiveerd wordt en de eigenaar van de open plek krijgt vaak ook een bepaald voordeel wanneer deze wordt geactiveerd.
Spelverloop
De beurten van dit spel zijn ingedeeld op de verschillende seizoenen: lente, zomer & herfst. Je wilt immers alles kant en klaar hebben staan voor de winter. De winter breng je door in je knusse huisje, dus in de winter wordt er niets meer verzameld.
Stap 1: Nieuwe reiziger
Draai de kaart in de herberg om en onthul de nieuwe reiziger. Lees het effect van de reiziger hardop voor en voer, indien nodig, de actie direct uit.
Stap 2: Familiedobbelstenen gooien
Gooi de dobbelstenen van jouw dierenfamilie en plaats deze op jouw spelersbord. Blijf van de waarden van de dobbelstenen af, deze blijven de gehele ronde op dezelfde waarden staan.
Stap 3: Plaatsen van jouw dierenfamilie
Alle spelers plaatsen gelijktijdig de dieren uit hun familie op de ronde locaties op het speelbord. Bij de locaties staat duidelijk aangegeven wat de voorwaarden zijn om de goederen te kunnen vergaren tijdens de volgende ronde. Je mag je dieren op iedere locatie plaatsen, ook als hier al dieren van de andere spelers staan. Echter mag je maar één familielid plaatsen per locatie, dus je mag niet twee leden van jouw dierenfamilie in hetzelfde rondje plaatsen.
Stap 4: Dorpsdobbelstenen gooien
De ‘vroege vogel’ speler (startspeler) mag de dorpsdobbelstenen gooien en op de heuvel plaatsen. Ook deze waarden worden niet meer aangepast en blijven de gehele ronde voor iedereen hetzelfde.
Stap 5: Inzetten en activeren
Deze beurt binnen de ronde wordt gestart bij de vroege vogel. Je mag nu iedere combinatie van de familie- en dorpsdobbelstenen maken naar keuze. Let er hierbij wel op dat iedere dobbelsteen maar één keer gebruikt mag worden en dus niet worden hergebruikt. Je mag de dobbelstenen vrij van plaats veranderen tot je volledig tevreden bent met het behaalde resultaat. Vervolgens activeer je de dobbelstenen en voer je de handelingen uit per locatie. Daarna kun je ervoor kiezen om comfortgoederen te maken en dus kaarten uit hand te spelen.
Let erop: na deze ronde mag je slechts drie kaarten op hand houden, houd hier dus rekening mee tijdens deze beurt.
Kun je niets activeren? Niet erg! Je ontvangt dan als pleister op de wonde een ervaringsfiche, die je kunt inzetten om een volgende keer een van je dobbelstenen een waarde te manipuleren.
Na de vroege vogel is de volgende speler met de klok mee aan de beurt.
Einde van de ronde:
-
- Leg de bovenste bos- en weidekaarten van de valleistapels af, zodat de nieuwe kaarten zichtbaar worden.
- Draai de rivierdraaischijf met de klok mee één inkeping verder.
- Verwijder de meest linkse comfortkaart uit het uilennest, schuif de rest door naar links en vul aan met de bovenste kaart van de stapel comfortkaarten.
Verwijder de verbeteringskaart onderaan de ladder, schuif de rest door naar beneden en vul aan met de bovenste kaart van de stapel verbeteringskaarten. 4. Verwijder de reiziger uit de herberg. 5. Het vroege vogel token wordt met de klok mee doorgegeven.
Einde van het spel
Het spel komt ten einde als alle seizoenskaarten gespeeld zijn en dan gaan we starten met de puntentelling. Op de achterkant van het spelersbord vind je een handig overzicht voor het tellen van de overwinningspunten. De speler met de meeste overwinningspunten wint het spel.
Review
Thema & artwork:
Ik houd echt van knusse spellen en het is dan ook niet gek dat ik dol ben op dit thema. Gezellig goederen verzamelen, zonder elkaar in de weg te zitten. Er komt echt een hele gemoedelijke vibe aan tafel wanneer je dit spel speelt.
Het artwork is in een mooie painterly stijl uitgevoerd en past echt bij dit thema. Alle kaarten zijn stuk voor stuk plaatjes om naar te kijken. En daarnaast kudo’s voor het inzetten van de ‘echte’ bordspellen als spellen die je kunt verzamelen voor je huisje! Heel erg leuk gedaan! Herken jij ze?

Speelbaarheid (toegankelijk etc):
Het spel is heel toegankelijk: het is eigenlijk een heel simpel spel. Je zet je werkers neer, dobbelt en voert je acties uit. Je zit elkaar niet in de weg, dus het is ook met families leuk te spelen zonder oorlog aan tafel. Door het verkrijgen van de ervaringsfiche op een niet te activeren locatie, voelt een actie niet echt als verloren, maar meer als een extra kans de volgende ronde.
Het spel is inderdaad speelbaar vanaf zo’n 8 jaar, maar dan adviseer ik wel om de korte versie te spelen. Ook voor meer ervaren spelers blijft dit een leuk spel: fijn overwinningspunten verzamelen en tactieken bedenken, zonder direct je brein te breken na bijvoorbeeld een drukke dag op je werk.
Mechanismes:
De mechanismes die je terugziet in dit spel zijn:
-
- workerplacement
- diceplacement
- set collection
Geluk of tactiek:
Het gooien van de dobbelstenen draagt uiteraard wel wat bij aan een geluksfactor. Maar juist door het kunnen manipuleren van de dobbelstenen en het zelf bepalen van hoe je de dobbelstenen gebruikt, kun je flink wat tactiek gebruiken bij dit spel. Ook de manier waarop je jouw overwinningspunten wilt gaan verzamelen, is behoorlijk te sturen tijdens het spel.
Interactie aan tafel:
Het is een heel gezellig spel en dit merk je ook aan tafel. Het is leuk, geen ruzie en iedereen bekijkt het art vol verwondering. Je bent zelf bezig met het creëren van jouw eigen knusse huisje, maar je kijkt ook mee bij de andere spelers hoe hun huisje eruit komt te zien. En doordat er ook acties gelijktijdig plaatsvinden, behoud je wel de communicatie met elkaar.
Herspeelbaarheid:
Wat mij betreft is het spel goed herspeelbaar: er zijn flinke stapels aan kaarten waardoor je iedere keer weer verschillende opties krijgt. De seizoenen zijn weliswaar vaste kaarten, maar ook die kunnen steeds weer in een andere volgorde verschijnen. Voor mij verveelt het in ieder geval niet snel!
Conclusie
Creature Comforts is een heerlijk knus spel, wat hier vaak op tafel komt en zal komen. Gezellig om te spelen met ons gezin, maar ook met mijn vaste spellengroep.
Mede door het prachtige artwork, de simpele regels, de diversiteit in de kaarten en logische mechanismes kan ik dit spel van harte aanbevelen.
Score:
